Cầu Mới vào một buổi chiều hè (phía xa bên trái là đỉnh của nhà thờ Đức Bà)	Cầu Mới vào ban đêm

Với 400 tuổi đời (1607-2007), chiếc cầu cổ nhất Paris có tên là... cầu Mới. Tên gọi này bắt nguồn từ việc nó là chiếc cầu đá đầu tiên của kinh đô ánh sáng so với những chiếc cầu gỗ được xây dựng trước đó.

Ngày 31-5-1578, trước sự hiện diện của thái hậu Catherine de Médicis và hoàng hậu Louise de Lorraine, vua Henri III đặt viên đá đầu tiên khởi công xây dựng cầu Mới. Công trình kéo dài trong... 29 năm (1578-1607) và trải qua hai triều vua: Henri III và Henri IV. Nguyên nhân chậm trễ là do nội chiến (1588-1598) và thiết kế cầu phải điều chỉnh nhiều lần.

Tượng Henry IV trên cầu	Phù điêu trang trí thành cầu

Sau khi Henri IV bị ám sát (1610), Marie de Médicis yêu cầu Jean de Bologne tạc một bức tượng nhà vua cưỡi ngựa để dựng trên nền cao của đảo Cité, giữa hai mố cầu. Bức tượng được khánh thành ngày 23-8-1614.

Trong giai đoạn Cách mạng Pháp, tượng Henry IV và hai bức phù điêu ở hai bên hông cầu bị nấu chảy (1792) để đúc đại bác. Hiện nay, một số mảnh của con ngựa và bốn bức tượng trang trí khác được lưu giữ tại bảo tàng Louvre.

Theo chỉ dụ của vua Louis XVIII, nhà điêu khắc Lemot và chuyên gia đúc đồng Pierre Tasca đã thực hiện một bức tượng Henri IV khác (1818). Bức tượng này còn tồn tại đến nay.

Trận lụt năm 1910 còn để lại một số vết tích trên cầu.

Vào quý I năm 2007, thành phố Paris đã hoàn thành việc phục chế chiếc cầu.

TRẦN LƯƠNG CÔNG KHANH (biên dịch và tổng hợp)